Mijn koopsom valt vrij: wat nu?

Je ontvangt een brief van je verzekeraar: je koopsom valt vrij. Wat betekent dat precies, en wat zijn je opties? We leggen het uit.

Wat is een koopsom?

Een koopsom is een bedrag dat je in één keer hebt ingelegd bij een verzekeraar of bank, als onderdeel van een levensverzekering of lijfrentepolis. Je hebt dit bedrag ooit opzijgezet voor later, bijvoorbeeld als aanvulling op je pensioen. Op de einddatum van de polis komt dit bedrag vrij.

Wat zijn je opties als je koopsom vrijvalt?

1. Laten uitkeren in termijnen

Je kunt het vrijgekomen bedrag omzetten in een periodieke uitkering via een bank of verzekeraar. Je ontvangt dan elke maand, kwartaal of jaar een vast bedrag. Dit wordt belast als inkomen, maar omdat veel mensen tijdens hun pensioen in een lager belastingtarief vallen, kan dit fiscaal voordelig zijn.

2. In één keer laten uitkeren

Je kunt ook kiezen voor een eenmalige uitkering. Let op: over het hele bedrag betaal je dan direct inkomstenbelasting. Bij polissen die zijn gestart na 1 januari 1992 (nieuw regime) betaal je bovendien een extra heffing van 20% als je de polis vroegtijdig afkoopt. Dit is dus meestal niet de slimste keuze.

3. Laten doorgroeien

Heb je het geld nu nog niet nodig? Dan kun je de polis laten doorlopen, eventueel bij een andere aanbieder. Het loont de moeite om offertes op te vragen bij meerdere partijen, want de voorwaarden en rendementen kunnen sterk verschillen.

Waar moet je op letten?

Een aantal vragen die je jezelf kunt stellen:

Valt je polis onder het oude of nieuwe fiscale regime? De datum waarop je polis is gestart bepaalt welke belastingregels van toepassing zijn. Bij het oude regime (voor 1 januari 1992) gelden soepelere regels dan bij het nieuwe regime.

Hoe lang wil je een uitkering ontvangen? Bij een bancaire uitkering spreek je een einddatum af. Leef je langer dan die datum, dan stopt de uitkering. Een verzekeringsvorm keert uit zolang je leeft, maar is daardoor duurder.

Wil je nabestaanden meeverzekeren? Bij een lijfrenteverzekering kun je de uitkering na overlijden laten doorlopen naar je nabestaanden. Bij banksparen is dit niet altijd mogelijk.

Heb je meerdere polissen die vrijvallen? Als je meerdere polissen hebt die binnen een jaar vrijkomen, kan het voordelig zijn om ze samen te voegen. Je betaalt dan minder kosten en ontvangt een hogere uitkering.

Vergelijk aanbieders voordat je beslist

Je bent niet verplicht om de vrijgekomen koopsom bij dezelfde verzekeraar of bank onder te brengen. Het loont altijd om te vergelijken. Vraag offertes op bij meerdere partijen en laat je adviseren door een onafhankelijk financieel adviseur voordat je een beslissing maakt.

Houd je vaste lasten in de gaten

Een vrijgekomen koopsom verandert je financiële situatie. Het is een goed moment om je vaste lasten en abonnementen opnieuw tegen het licht te houden. Download Dyme en krijg direct inzicht in je uitgaven. Betaal je ergens te veel? Dyme signaleert het en helpt je bij het opzeggen of heronderhandelen van contracten.